آیا شما یک «بیخانمان دیجیتال» هستید؟
درسی از «کوین کلیپ برای فرار از الگوریتمها
آیا در اینترنت «خانه» دارید یا در زمینهای اجارهای اینستاگرام زندگی میکنید؟ با الهام از پروژه نقشهنگاری کوین کلی، یاد بگیرید چگونه از «بیخانمانی دیجیتال» نجات پیدا کنید و پرسونال برندینگ خود را بیمه کنید.
کابوس صاحبخانهی دیوانه
همین فردا صبح بیدار میشوید و میبینید قفل درِ خانهتان عوض شده است. کلیدتان کار نمیکند و تمام وسایلی که سالها برای خریدشان زحمت کشیدهاید، حبس شدهاند. صاحبخانه تصمیم گرفته شما را بیرون کند. چرا؟ شاید چون رنگ پردهها را دوست نداشته، یا شاید بدون هیچ دلیلی! این اتفاق سالها پیش برای ما افتاد وقتی ۳۶۰ و گودریدز تعطیل شدند و فیسبوک از رونق افتاد، و ما هرآنچه از محتوا و برندشخصی و شبکه در آن پلتفرمها ساخته بودیم از دست دادیم.
این کابوس، واقعیتِ زندگیِ روزمرهی ما در شبکههای اجتماعی است. ما در یوتیوب، اینستاگرام، لینکدین و توییتر (X)، «شهروند» نیستیم؛ ما «مستأجرانی» هستیم که روی زمینهای اجارهای (Rented Land) زندگی میکنیم. زمینهایی که قوانینش را الگوریتمها مینویسند و هر لحظه ممکن است با یک تغییر، سقفِ دیدهشدنِ ما را پایین بیاورند. تجربهای که ما را یاد گودریدز و فیسبوک میاندازد.
اما راه فرار چیست؟ پاسخ را سالها پیش، یکی از متفکران بزرگ تکنولوژی، کوین کلی (Kevin Kelly)، در پروژهای عجیب به ما داد.
پروژه نقشهنگاری اینترنت: خانه تو کجاست؟
در سال ۲۰۰۹، کوین کلی (بنیانگذار مجله وایرد و نویسنده کتاب «آینده نزدیک») یک پروژه پژوهشی جذاب به نام «پروژه نقشهنگاری اینترنت» (The Internet Mapping Project) راه انداخت. او از مردم سراسر دنیا یک درخواست ساده داشت:
«اینترنت را آنطور که در ذهنتان میبینید، روی کاغذ نقاشی کنید.»
نتیجه حیرتانگیز بود. صدها نقشه ارسال شد. برای برخی، اینترنت شبیه یک کهکشان بود، برای برخی شبیه لولهکشیهای پیچیده. اما کوین کلی در تحلیل این نقشهها به یک حقیقت تلخ اشاره کرد:
بسیاری از مردم، اینترنت را مثل یک «جریان» (Stream) میدیدند؛ رودخانهای که فقط باید در آن شنا کرد. اما کسانی که در این فضا قدرتمند بودند، کسانی بودند که در نقشههایشان یک «نقطه ثقل» داشتند. آنها جایی را به عنوان «خانه» (Home) مشخص کرده بودند.
کلی معتقد بود اگر شما نتوانید «خانه» خود را در جغرافیای اینترنت شناسایی کنید، شما عملاً یک آوارهی دیجیتال هستید.
سندرم بیخانمانی در عصر الگوریتم
امروز، این مفهوم از همیشه حیاتیتر است. الگوریتمها عاشقِ بیخانمانها هستند. چرا؟ چون کسی که خانه ندارد، مجبور است تمام روز در «خیابانهای اینستاگرام» (Feed) پرسه بزند. پلتفرمها میخواهند شما «اسکرول» کنید، نه اینکه «سکونت» داشته باشید.
من این بیخانمانی را بعد را یک سال بعد از رشد صفحهی اینستاگرامم تجربه کردم. روزی که پلتفرم یکی از محتواهایی را حذف کرد که بیشتر از ۱ میلیون بازدید داشت. فکر میکنید موضوع این ویدیو پربازدید چه بود؛ «دونالد ترامپ» و معاون اولش «جی دی ونس». چندروزی با آنها نامهنگاری کردم و دوباره محتوا به صفحهام برگشت. آن روزها مدام حرفهای «کوین کلی» را به خودم یادآوری کردم. یازده ماه بعد یعنی امروز، سایت «مدرسهی برندینگ شهسوار» را راه انداختم و حالا درحال ساختن «ضد الگوریتم» هستم، یک سریال ویدیویی که موضوعش هنرِ معامله با الگوریتم بدون خودفروشی است. ضد الگوریتم بودن به معنای جنگیدن با تکنولوژی نیست؛ به معنای تغییر وضعیت از «مستأجر» به «مالک» است.
- اینستاگرام ویترین مغازه شماست (جایی برای جذب عابرین).
- وبسایت و لیست ایمیل خانه شماست (جایی که مهمانان را برای پذیرایی دعوت میکنید).
اگر تمام کسبوکار و هویت شما در یک پیج اینستاگرام یا یوتیوب خلاصه شده، شما روی گسل زلزله خانه ساختهاید. «خانه ما در اینترنت»، جایی است که دکمهی «Delete» آن دست زاکربرگ یا ایلان ماسک نیست؛ دست خودتان است.
۳ نشانه که شما خانه اینترنتی ندارید
از کجا بفهمیم که دچار سندروم بیریشگی دیجیتال شدهایم؟
- آدرس ندارید: اگر فردا اینستاگرام فیلتر یا بسته شود، مخاطبان شما هیچ راهی برای پیدا کردنتان ندارند.
- آرشیو ندارید: محتوای ارزشمندتان زیر هزاران پست جدید دفن میشود و قابل جستجو نیست (الگوریتمها حافظه کوتاه مدت دارند، اما وبسایت حافظه بلندمدت دارد).
- کنترل ندارید: نمیدانید دقیقاً چه کسانی شما را دنبال میکنند و راه ارتباطی مستقیم (مثل ایمیل) با آنها ندارید.
از مستأجر به معمار: شروع ساخت خانهی دیجیتال
کوین کلی به ما آموخت که در «تکنیوم» (زیستبوم تکنولوژی)، بقا متعلق به کسانی است که ریشه میدوانند. ساختن «خانه» در اینترنت، دیگر یک انتخاب لوکس نیست؛ یک ضرورت استراتژیک برای هر کسی است که میخواهد برند شخصی قدرتمندی داشته باشد.
شما باید معمارِ قلمروی خودتان باشید. باید یاد بگیرید چطور مخاطب را از «کفِ خیابانِ اکسپلور» به «اتاقِ نشیمنِ وبسایت» دعوت کنید. جایی که چایِ محتوای ناب را برایشان دم کردهاید و هیچ الگوریتمی مزاحم صحبتهایتان نمیشود.
قدم بعدی برای معماران آینده
اگر حس میکنید زمان آن رسیده که از بازیِ فرسایشیِ لایک و ویو خارج شوید و «عمارت دیجیتال» خودتان را بسازید، من در یک مسیر آموزشی جامع، نقشه کامل این معماری را طراحی کردهام.
در «پروژهی اُورتینکر؛ راهنمای پرسونال برندینگ برای ذهنهای پیچیده»، ما فقط درباره محتواسازی حرف نمیزنیم. در فصل اختصاصی «زیستبوم دیجیتال»، دقیقاً یاد میگیریم چطور با الهام از تفکرات افرادی مثل کوین کلی، خانهای بسازیم که هیچ بادی آن را نلرزاند.
تگها: #پرسونال_برندینگ #کوین_کلی #دونالد_ترامپ #ضد_الگوریتم #محتواسازی #تولید_محتوا #وبسایت_شخصی #برندسازی_شخصی#یوتیوب #اینستاگرام #توییتر #لینکدین
